Kilka słów o migdałkach i oddechu

 Dlaczego migdałki przeszkadzają w oddychaniu?

Migdałki, czyli tkanka chłonna znajdująca się w gardle, pełnią ważną rolę w odporności – pomagają organizmowi bronić się przed bakteriami i wirusami. U dzieci są naturalnie większe, ponieważ ich układ odpornościowy intensywnie pracuje. Czasem jednak migdałki mogą stać się zbyt duże lub przewlekle powiększone, co zaczyna utrudniać oddychanie.

1. Powiększony migdałek gardłowy (tzw. trzeci migdałek)

To najczęstsza przyczyna problemów z oddychaniem u dzieci. Gdy migdałek gardłowy rośnie, może:

• blokować przepływ powietrza przez nos,
• powodować oddychanie przez usta,
• wywoływać chrapanie i bezdechy nocne,
• prowadzić do częstych infekcji i problemów z koncentracją z powodu niewyspania.

Dziecko oddycha wtedy głównie ustami, co nie jest naturalne i może wpływać na rozwój mowy oraz zgryzu.

2. Powiększone migdałki podniebienne

Znajdują się po bokach gardła. Jeśli są zbyt duże, mogą:

• zwężać światło gardła,
• utrudniać swobodne oddychanie, szczególnie w nocy,
• powodować chrapanie, a nawet krótkie przerwy w oddychaniu (bezdechy),
• utrudniać połykanie i mówienie.

3. Przewlekłe stany zapalne

Częste infekcje sprawiają, że migdałki stają się:

• obrzęknięte,
• bolesne,
• stale powiększone.

Taka tkanka nie wraca do normalnych rozmiarów i zaczyna przeszkadzać w codziennym funkcjonowaniu.

4. Jakie objawy mogą niepokoić?

Warto zwrócić uwagę na:

• oddychanie przez usta,
• głośne chrapanie,
• przerwy w oddychaniu podczas snu,
• częste infekcje,
• nosową mowę,
• trudności z jedzeniem lub połykaniem.

5. Co dalej?

W takich sytuacjach lekarze zwykle zalecają:

• obserwację,
• leczenie przeciwzapalne lub alergologiczne,
• konsultację laryngologiczną,
• a w niektórych przypadkach — zabieg zmniejszenia lub usunięcia migdałków.

 PRZYKŁADY POWIĘKSZONYCH MIGDAŁKÓW 

Wady zgryzu - dlaczego ich leczenie jest takie ważne. Przykładowe ilustracje, kiedy należy udać się na konsultację z ortodontą, stomatologiem.

Dlaczego leczenie wad zgryzu jest takie ważne

Wady zgryzu to nie tylko kwestia estetyki uśmiechu. To przede wszystkim problem, który może wpływać na zdrowie dziecka, jego rozwój, a nawet codzienny komfort. Im wcześniej zostaną zauważone i skorygowane, tym łatwiej zapobiec poważniejszym trudnościom w przyszłości.

1. Prawidłowe oddychanie i połykanie

Nieprawidłowy zgryz często wiąże się z oddychaniem przez usta, co może prowadzić do częstszych infekcji, chrapania, problemów ze snem i zmęczenia w ciągu dnia. Leczenie ortodontyczne pomaga przywrócić prawidłową pracę mięśni twarzy i dróg oddechowych.

2. Wpływ na mowę

Zgryz ma ogromne znaczenie dla artykulacji. Wady takie jak zgryz otwarty, przodozgryz czy tyłozgryz mogą utrudniać prawidłową wymowę głosek. Wczesna korekcja wspiera efekty terapii logopedycznej.

3. Zdrowe zęby na lata

Krzywe lub stłoczone zęby trudniej dokładnie czyścić. To zwiększa ryzyko próchnicy, stanów zapalnych dziąseł i przedwczesnej utraty zębów. Leczenie ortodontyczne pomaga utrzymać higienę i zdrowie jamy ustnej.

4. Prawidłowy rozwój twarzy i szczęk

Wady zgryzu mogą wpływać na kształt twarzy, ustawienie żuchwy i proporcje profilu. Wczesna interwencja pozwala kierować wzrostem kości w sposób naturalny i harmonijny.

5. Komfort jedzenia i mówienia

Niewłaściwe ustawienie zębów może utrudniać gryzienie, żucie, a nawet prowadzić do bólu stawów skroniowo‑żuchwowych. Leczenie przywraca swobodę i wygodę w codziennych czynnościach.

6. Większa pewność siebie

Zdrowy, równy uśmiech wpływa na samoocenę dziecka. Daje poczucie swobody w kontaktach z rówieśnikami i buduje pozytywny obraz siebie.

Wczesna diagnostyka i leczenie wad zgryzu to inwestycja w zdrowie, rozwój i dobre samopoczucie dziecka. Im szybciej zostanie podjęta decyzja o konsultacji ortodontycznej, tym łatwiej osiągnąć trwałe i naturalne efekty.

 KIEDY OBOWIĄZKOWO NALEŻY UDAĆ SIĘ DO ORTODONTY, STOMATOLOGA

1. PACJENT ( pacjent, któremu wyszły zęby stałe za mleczakami. Ma 2 rzędy zębów) 

 

2.PACJENT 

3a. PACJENT ( przez długi czas używany był smoczek )

Przed wizytą u ortodonty i leczeniem 

3b.po wizycie u ortodonty/ w trakcie leczenia i wykonywania ćwiczeń - rodzic współpracujący.

4. PACJENT ( wada zgryzu, gdzie bez pracy fizjoterapeuty ciężko będzie ją zlikwidować ) 

5. PACJENT 

6. PACJENT  ( wąskie podniebienie)

7. PACJENT ( tzw. górny ząb zlany - konieczna konsultacja u ortodonty/ stomatologa)

_8. PACJENT ( brak  tremów czyli przestrzeni między zębami  to także wskazanie do konsultacji ortodotycznej)

a)

b)

9. PACJENT ( nieprawidłowa okluzja i zgryz, starcia górnych zębów, wąskie podniebienie, "zgryz krzyżowy"

10. PACJENT 

11. PACJENT  ( wysokie podniebienie, zwężona szczęka to także wskazanie do konsultacji i leczenia )

11. PACJENT 

12. PACJENT 

 

„Lila i Lulek szukają wielkanocnych jajek” – opowiadanie logopedyczne z głoską L

W Wielkanocny poranek Lila i jej mały króliczek Lulek wyszli na łąkę. Łąka lśniła w słońcu, a lekki wiatr poruszał liśćmi leszczyny.

— Lulku, musimy znaleźć kolorowe jajka! — zawołała Lila. Lulek poruszył długimi uszami i zrobił liliowy skok w stronę krzaków.

Pod leszczyną leżało pierwsze jajko — lśniące, zielone i lekko połyskujące.

— Ale ładne! — ucieszyła się Lila.

Poszli dalej. Za ławą z kamieni Lulek znalazł kolejne jajko — błękitne jak letnie niebo.

— Lulek, jesteś najlepszym lokalizatorem jajek! — zaśmiała się dziewczynka.

Nagle z pobliskiego lasku dobiegło ich lekkie „plum!”. W małym leju po deszczu leżało trzecie jajko — żółte jak słońce.

Lila podniosła je delikatnie.

— Mamy już trzy! Lulek, lecimy dalej!

Lulek zrobił jeszcze jeden liliowy skok i… tuż obok lawendy znalazł ostatnie jajko — liliowe, w sam raz dla Lili.

Dziewczynka przytuliła króliczka.

— Lulek, dzięki tobie mamy najpiękniejsze wielkanocne jajka na całej łące!

A wiatr zaszeleścił liśćmi, jakby chciał powiedzieć:

— Lila i Lulek — wielkanocna para idealna!

Głoska L w opowiadaniu

W tekście celowo pojawia się wiele słów z głoską L:

Lila, Lulek, łąka, liście, leszczyna, lśniące, lokalizator, lekko, lawenda, liliowy, błękitne, zielone, żółte, delikatnie, lecieć, liść, para idealna.

TECHNIKOLUDEK I EMOCJE W RYTMIE TTT

 

W przedszkolu mieszkał robotek, Technikoludek mały,

co uczył dzieci emocji — tych trudnych i tych wspaniałych.

 Gdy ktoś był smutny lub zły, robot mówił:

– T‑t‑t…  zatrzymaj się na chwilkę! (dziecko robi szeroki język za górne zęby i mówi: t‑t‑t)

– Najpierw język szeroko połóż za górne ząbki,

a potem powiedz T! T! T!, jakbyś stukał w klocki. (dziecko powtarza: T! T! T!)

Gdy ktoś się złościł, tupiąc: tup‑tup‑tup, Technikoludek mówił:

– Zróbmy razem TA – TE – TI – TO – TU! (dziecko powtarza sylaby)

A kiedy radość w brzuszku robiła tik‑tik‑tik, robot śmiał się głośno:

– Zróbmy język szeroki, przyklej go tu, wysoko! (dziecko dotyka językiem górnych zębów)

– Emocje są jak kolory — każdy ma swój czas.

Gdy powiesz T‑T‑T, spokój wraca raz‑dwa‑trzy do nas. (dziecko powtarza: t‑t‑t)

A gdy ktoś komuś pomagał, robot świecił jak gwiazda:

– T jak Troska, pamiętaj — ona zawsze się opłaca! (dziecko robi szeroki uśmiech)

I tak w przedszkolu codziennie, wesoło mijał dzień, bo Technikoludek uczył dzieci:

– T jak Troska, T jak Tak, T jak To, że warto być dobrym!

A dzieci powtarzały: TA – TE – TI – TO – TU! (dziecko powtarza sylaby)

Bajka logopedyczna: „Technikoludek i Tajemnica T‑T‑Tęczowej Planety”

Bajka logopedyczna: „Technikoludek i Tajemnica T‑T‑Tęczowej Planety”

W pewnym kolorowym miasteczku mieszkał mały robot o imieniu Technikoludek. Miał srebrne rączki, turkusowe światełka i antenkę, która robiła t‑t‑t za każdym razem, gdy robot się ekscytował.

Pewnego ranka Technikoludek otrzymał ważną wiadomość:

„Na Tęczowej Planecie zniknęła głoska T! Dzieci nie mogą jej znaleźć. Pomóż im!”

Technikoludek aż podskoczył. Jego antenka zapiszczała:

– T‑t‑t! To zadanie dla mnie!

Ćwiczenie 1 – Przygotowanie języka

Technikoludek powiedział:

– Zanim wyruszymy, musimy rozgrzać język. Połóż szeroki język za górne zęby, tak jak ja.

Robot pokazał: „T… T… T…”

Dzieci powtórzyły: „T… T… T…”

Technikoludek ruszył w drogę. Gdy dotarł na Tęczową Planetę, zobaczył, że wszystkie kolory są jakby… cichsze. Trawa nie szeleściła, tęcza nie trzeszczała, a tukan nie potrafił powiedzieć swojego imienia.

– Jestem… ukan – westchnął ptak. – Zgubiłem moje T!

– Spokojnie! – powiedział Technikoludek. – Odzyskamy je. Ale najpierw spróbujmy je wywołać.

Ćwiczenie 2 – Wywoływanie głoski T

Technikoludek stanął prosto i powiedział:

– Połóż język szeroko za górne zęby i zrób krótkie, lekkie t‑t‑t.

Tukan spróbował:

– t‑t‑t!

Dzieci powtórzyły:

– t‑t‑t!

Kolory tęczy lekko zadrżały.

Technikoludek ruszył dalej. Spotkał tam małe, tęczowe stworki – Tuptusie.

Tuptusie chodziły w kółko i mówiły tylko:

– u‑u‑u…

– O nie! – zawołał robot. – Wy też zgubiliście T!

– Tak… – pisnęły Tuptusie. – A bez T nie możemy tup‑tup‑tupać!

– To spróbujmy razem! – zaproponował Technikoludek.

Ćwiczenie 3 – Sylaby z T

Robot uniósł antenkę i powiedział powoli:

– Powtarzajcie za mną: TA – TE – TI – TO – TU

Tuptusie powtórzyły:

– TA – TE – TI – TO – TU!

Dzieci powtórzyły:

– TA – TE – TI – TO – TU!

Nagle ziemia pod nimi zrobiła tup‑tup‑tup, a kolory stały się jaśniejsze.

Technikoludek wiedział, że brakuje już tylko jednego kroku.

Na środku planety stała ogromna, tęczowa skała.

Robot podszedł do niej i powiedział:

– Żeby odzyskać głoskę T, musimy zrobić mocne T!

– Jak? – zapytały Tuptusie.

– Tak! Połóżcie język za górne zęby i powiedzcie T! jakbyście stukali palcem w stół.

Ćwiczenie 4 – Mocne T

Wszyscy razem:

– T! T! T!

Dzieci:

– T! T! T!

Skała pękła, a z jej środka wyleciała ogromna, świetlista litera T.

Unosiła się nad planetą i rozsypywała błyszczące iskierki.

Tukan zawołał:

– Tukan! Jestem znowu Tukan!

Tuptusie zaczęły tup‑tup‑tupać.

A tęcza zabrzmiała radośnie:

– T‑t‑tęcza wróciła

Technikoludek uśmiechnął się szeroko.

– Misja wykonana. Głoska T wróciła tam, gdzie jej miejsce.

Morał

Kiedy ćwiczymy język i mówimy wyraźnie, świat staje się głośniejszy, kolorowy i pełen radości.

 

Emocje, mowa i parafunkcje - czyli wszystko się ze sobą łączy

Bardzo często mowa związana jest również z emocjami. Emocje z kolei związane z parafunkcjami, które mają wpływ na mowę dziecka i jego twarzoczaszkę. Dla przykładu ssanie kciuka może być objawem niepokoju, za pomocą którego dziecko się uspakaja. Tym samym nieświadomie zmienia warunki anatomiczne buzi powodując, że podniebienie robi się wysokie albo nawet gotyckie przez co automatycznie robi się wada zgryzu, nieprawidłowa pozycja spoczynkowa języka ale też  i połykanie. 

Dlatego pamiętajmy rozmawiajmy o naszych emocjach. Z dziećmi przedszkolnymi możemy prowadzić różnego rodzaju zajęcia. Dorosłych z kolei choć tutaj oczywiście ssanie kciuka ich nie dotyczy też zachęcam do pracy nad sobą albowiem u nich mogą pojawić się inne sygnały tzw. niezaspokojonych potrzeb z dzieciństwa

 

fot. internet

Sposoby na pozbycie się smoczka 

1. wizyta w zoo i oddanie smoczka zwierzakowi ( oczywiście nie wrzucamy go do wybiegu dla zwierząt ale tworzymy sytuacje, w której dziecko się odwraca a rodzic tymczasem zabiera i chowa smoczek 

2. Zmoczenie smoczka w wodzie po ogórkach kiszonych , następnie zamrożenie smoczka po czym wyciągnięcie go i danie dziecku. Dziecko doznaje sensorycznych doznań i prawdopodobne jest że smoczek z kwaśnym smakiem i zimny nie będzie dla niego już atrakcją. 

3. pogadanki, że inne dzieci go potrzebują a w zamian dziecko otrzymuje jakiś prezent. 

 

Ciekawe pomysły na zajęcia terapeutyczne

 

tarcze oddechowe 

wykorzystanie opakowań 

ćwiczenia nie polegają tylko na kartach pracy, dziecko uczy się przede wszystkim poprzez zabawę 

Praca z dziećmi z ASD - nauka pojedynczych słów

Pierwsze niepokojące sygnały zaburzeń rozwoju u dzieci

Scenariusz zajęć logopedycznych - dziecko z Afazją

                SCHEMAT SCENARIUSZA ZAJĘĆ LOGOPEDYCZNYCH

 

CZĘŚĆ OGÓLNA

Szkoła / Placówka 

Dziecko: 6 – lat dziecko z Afazją

Data

Nr zajęć: 

Autor: Agnieszka Chudzik

Temat zajęć:  Zbliżają się wakacje  

 

Cele kształcenia – wymagania ogólne:

1.     Usprawnianie narządów mowy – mięśnia okrężnego warg.

2.      Kształtowanie rozumienia poleceń prostych i złożonych.

3.      Kształtowanie pojęć przestrzennych

4.     Usprawnienie spoczynkowego toru oddechowego nosem.

5.     Usprawnianie analizatora wzrokowego i słuchowego.

6.     Rozwijanie słownika czynnego

7.     Usprawnienie motoryki małej.

 

Treści nauczania – wymagania szczegółowe:

Wiadomości:

1.      Wie, jak poprawnie trzymać szpatułkę i słomkę w ustach

2.      Zna mieszkańców oceanu

3.      Wie, ile kropek znajduje się na kostce

4.      Wie, co mówi do niego osoba prowadząca.

5.      Wie, jak zrobić wdech i wydech

6.      Zna pojęcia na, pod, obok, w, za.

7.      Wie, jak wykonywać zlecone ćwiczenie.

8.      Wie, jaki dźwięk wydają morze, kukułka, deszcz itp

 

 

Umiejętności:

1.      Potrafi trzymać ustami szpatułkę i słomkę.

2.      Potrafi policzyć kropki oraz odkręcić zakrętkę.

3.      Rozwiązuje zagadki.

4.      Uważnie słucha poleceń prowadzącego.

5.      Prawidłowo wykonuje ćwiczenia.

6.      Robi wdech nosem przy zamkniętych ustach a wydech ustami.

7.      Prawidłowo przykleja elementy na kartkę

8.      Rozpoznaje dźwięki i nazywa je

 

Formy organizacji zajęć: indywidualna

 

Metody i techniki dydaktyczne

logopedyczne

·        Ćwiczenia usprawniające motorykę narządów mowy - mięsień okrężny warg.

·        Ćwiczenia oddechowe

·        Ćwiczenia wzrokowo – słuchowe  

·        Elementy metody  E. Gruszczyk – Kolczyńskiej

·        Stymulacja mechanizmów lewopółkulowych według Metody Krakowskiej

Inne:

Metoda pedagogiki zabawy – metoda aktywizująca.

 

Środki i pomoce dydaktyczne:  kostka go gry, gra własnego autorstwa, szpatułki logopedyczne, słomka, dźwięki mp3, magnetofon, ilustracje rekinów, ryb, muszelek, kukułki, mewy, osób chlapiących się, teksty zagadek, tekst piosenki „Hej ho żagle staw”

 

Korelacja z obszarami edukacji szkolnej: obszary z Podstawy Programowej Wychowania

Przedszkolnego.

 IV.7 eksperymentuje rytmem, głosem, dźwiękami i ruchem

III.9 komunikuje się z dziećmi i osobami dorosłymi

IV.1 wyraża swoje rozumienie świata

I.5 uczestniczy w zabawach ruchowych

III.4.używa zwrotów grzecznościowych

III.8 obdarza uwagą dzieci i dorosłych

IV.5 odpowiada na pytania

IV. 15 przelicza elementy

 

Literatura/  materiały dydaktyczne wykorzystane do opracowania scenariusza:

1.      D. Pluta Wojciechowska „ Dyslalia obwodowa. Diagnoza i terapia logopedyczna wybranych form zaburzeń”. Bytom 2019, wyd. Ergo – Sum.

2.      Karty logopedyczne od Logolab autorstwa  M. Czuchraj – Kupisz.

3.      Zagadki: http://rodzice.net/news/zagadki-dla-dzieci/lato.php

 

CZĘŚĆ SZCZEGÓŁÓWA

 

Przebieg lekcji / zajęć:

1.      Wprowadzenie - piosenka powitalna: Zabawa muzyczno – ruchowa z pokazywaniem

Prowadzący prezentuje zabawę dziecko naśladuje ruchy rąk

Hej ho żagle staw ciągnij linę i się baw

Hej ho śmiało steruj statkiem, który jest z papieru

 

2.Ćwiczenia mięśnia okrężnego warg  według D. Pluty Wojciechowskiej

·        Cmokanie wargami.

·        Przekładanie dolnej wargi na górną i odwrotnie.

·        Ćwiczenia z szpatułką – ustawienie szpatułki między wargami. Zadaniem dziecka jest dociśnięcie szpatułki tak, aby stawiały opór gdy osoba prowadząca będzie chciała go wyciągnąć.

·        Utrzymywanie wargami szpatułki

 

3. „ Nad morzem” – gra logopedyczna z liczeniem oraz rozwiązywaniem zagadek.

Chłopiec rzuca kostką do gry, liczy ile oczek wyrzucił a następnie wyszukuje tyle samo oczek na zakrętce. Prowadzący czyta zagadkę a dziecko odgaduje ją,  po czym odkręca zakrętkę i sprawdza czy dobrze rozwiązało zagadkę. Na koniec zagadek prowadzący przedstawia temat – Wakacje nad morzem

Morze
Może być niebieskie, szare lub zielone.
Bywa spokojne lub bardzo wzburzone.
Kiedy jego brzegiem ludzie spacerują,
jego małe fale stopy ich całują. 

Bursztyny
Zbierane na plaży
brązowe kamyki.
Pięknie zdobią nam pierścionki
albo naszyjniki.

Koło ratunkowe
Jest lekkie okrągłe
i do nadmuchania.
Przyda się każdemu
w nauce pływania.

 Papuga

Jaki ptak kolorowy,
uczy się ludzkiej mowy?

 Muszelka

Gdy do ucha ją przyłożę,
morza szum powróci do mnie.
W tej skorupce, małe morze,
lato może nam przypomnieć.

Krab

Pancerz go chroni z każdej strony
i tak, jak jego kuzyn rak.
Jest w ostre szczypce uzbrojony,
lecz chodzi bokiem, a nie wspak.

gra autorstwa A.Chudzik

Źródło zagadek: http://rodzice.net/news/zagadki-dla-dzieci/lato.php

 

4.Wyprawa po skarb piracki – ćwiczenia oddechowe

Pirat wyruszył po skarb lecz natrafił na  wiele rekinów

Zadanie dla dziecka : Przenieś za pomocą słomki rekiny w odpowiednie miejsce.

 

rekiny od: Karty logopedyczne od logolab 

 

5.      „Skarby z bursztynu”  - układanie sekwencji 3 elementowych – rekin , muszla, ryba

Piraci znaleźli kilka skarbów i postanowili je posegregować według pewnej kolejności. Prowadzący pokazuje w jaki sposób ułożone są skarby i prosi aby dziecko dokończyło układać pozostałe skarby.

6.      Dźwięki w muszlach - ćwiczenia słuchowe z mp3

Na podłodze leżą ilustracje, zadaniem dziecka jest wysłuchanie dźwięków i wskazane ilustracji do której  dźwięk będzie pasował. Następnie dziecko wskazuje, który dźwięk/ obrazek pasuje do morza a który nie.

a)      Chlapanie

b)     Ostrze noża / szabli pirata

c)      Zegar z kukułką

d)     Morze

e)      Mewa

7.      Mapa piratów – ćwiczenia kształtujące pojęcia przestrzenne na, pod, obok

 Dziecko dostaje kartę pracy – mapę. Przykleja naklejki zgodnie z poleceniem prowadzącego.

 

    Na dole kartki przyklej pirata

    Na środku kartki przyklej palmę 

    Pod palmą przyklej muszle

    Nad palmą przyklej papugę   

    Obok pirata przyklej drugiego pirata

    W kopercie umieść naklejkę skarbu.

 

 

8.      ZAKOŃCZENIE – wręczenie chłopcu nagrody w postaci naklejki